D30 in het bestek, Cw20 op de bon: is dat hetzelfde?

Je staat op de bouw, de opdrachtgever wijst naar het bouwbestek en daar staat “zandcement dekvloer D30”. Op je werkbon en in de offerte van de opdrachtgever lees je Cw20 of Cw25. Je weet dat het over druksterkte gaat, maar welke klasse hoort nu bij welke?

Dat is geen rare vraag. Er lopen in Nederland twee manieren door elkaar om de druksterkte van een zandcement dekvloer aan te geven. Oude bestekken gebruiken nog vaak de D-waarde, nieuwere werken met de Cw-klasse. In deze blog leggen we uit hoe die twee zich tot elkaar verhouden, zodat je bij de volgende opdracht direct weet welke klasse je moet leveren.

Waarom er twee aanduidingen zijn

De norm voor cementgebonden dekvloeren is NEN 2741. In de versie uit 2001 werd de sterkte uitgedrukt in een D-waarde, zoals D20 of D30. Die D-waarde zegt welke minimale druksterkte je moet halen.

In 2008 kwam er een aanvulling op de norm (NEN 2741:2001/A1:2008, in de praktijk vaak “de 2008-versie” genoemd). Daarin is de D-waarde vervangen door de Cw-klasse. De w staat voor “werk”: het gaat om de sterkte die de vloer echt haalt nadat hij is geplaatst, gemeten aan proefstukken die tijdens of later uit de vloer worden gehaald.

Het verschil zit vooral in de manier van rekenen. Bij de D-waarde draait alles om het minimum. Bij de Cw-klasse is het getal de gemiddelde druksterkte die je moet halen, met ruimte voor een uitschieter naar beneden. Daardoor is D30 dus niet automatisch hetzelfde als Cw30.

Zo lees je de vergelijkingstabel

Bedrijfschap Afbouw en Chemsta zet beide systemen in één tabel. In het midden loopt een balk met druksterktes van 4 tot 48 N/mm². Zie het als een meetlat: hoe verder naar rechts, hoe sterker de vloer.

Boven de balk staan de oude D-waarden. Het streepje bij D30 staat op 18. Een D30-vloer moet dus minimaal 18 N/mm² halen.

Bovenin zie je drie gekleurde balken: woningbouw, utiliteitsbouw en industrie. Die geven een indicatie van welke sterkte bij welk type project past. Dit is een indicatie, geen harde eis.

Onder de balk staan de Cw-klassen, elk met een gele pijl:

• Het begin van de pijl is het minimum dat één proefstuk mag halen.
• De dikke gekleurde streep is het gemiddelde dat je over alle proefstukken moet halen. Dat is ook het getal in de naam: Cw20 betekent gemiddeld 20 N/mm².

Het minimum ligt op 85% van dat gemiddelde. Bij Cw20 mag een los proefstuk dus zakken tot 17 N/mm², zolang het gemiddelde op 20 uitkomt.

Van D-waarde naar Cw-klasse: de snelle vertaling

Wil je het minimum uit een oud bestek echt halen, kijk dan naar het minimum van de Cw-klasse en niet naar het getal in het kader. Bijvoorbeeld CW 20 heeft een minimum van 18. De tabel hieronder is afgelezen uit de vergelijkingskaart en dus indicatief.

Een voorbeeld om het voor je te zien. Het bestek vraagt D30, dus minimaal 18 N/mm². Je legt een Cw20-vloer. Komt er bij de keuring een proefstuk uit op 17,5, dan is dat voor Cw20 prima, maar voor de oude D30-eis net te weinig. Bespreek dus vooraf met de opdrachtgever welke eis echt nodig is voor de toepassing van de zandcementdekvloer.

Welke klasse past bij welk project?

De gekleurde balken in de tabel geven een handige vuistregel. Ze overlappen, want een zware woning en een lichte kantoorvloer liggen dicht bij elkaar.

Komt er een tegelvloer, gietvloer of coating op de dekvloer? Kijk dan ook altijd naar wat de leverancier van die afwerking als ondergrond vraagt. Die eis kan hoger liggen.

Verminderde druksterkte met vloerverwarming

In veel vloeren wordt vloerverwarming toegepast, maar wist je dat je snel al 20% van de draagvlakte van het vloeroppervlakte mist? De vloerverwarmingbuizen nemen namelijk die ruimte in, waardoor de overige 80% van de vloer dit moet compenseren. Om toch enige compensatie te verkrijgen dient met 25 tot 30 mm dekking boven op de buizen aan te houden.

Hogere druksterkte nodig? Zo helpt Chemsta Plus

Heb je een hogere druksterkte nodig bijvoorbeeld in een magazijn, een garage of bedrijfspand? Dan kun je Chemsta Plus gebruiken. Deze toeslagstof voeg je aan de mortel toe waardoor de druk- en buigtreksterkte omhoog gaan.

Je verwerkt de vloer zoals je gewend bent. Chemsta Plus is geschikt voor binnen en buiten, werkt vanaf 5 °C en kan ook in vloeren met vloerverwarming. Het wordt geleverd in jerrycans van 5, 10 of 20 kg.

Onthoud wel het verschil: C30 en C40 zeggen iets over de mortel, niet over de vloer in het werk. Wat Chemsta Plus je geeft is extra marge. Je start met een sterkere mortel, waardoor je met meer zekerheid uitkomt op de hogere Cw-klassen uit de vergelijkingstabel.

Voor de Belgische markt hebben we de Chemsta Plus PP ontwikkeld in verband met ander type doseerpompen. Dit is dezelfde toeslag in pastavorm met microvezels.

Valkuilen die we in de praktijk vaak zien

– Het getal één op één overnemen. D30 omzetten naar Cw30 klinkt logisch, maar dan lever je een veel zwaardere vloer dan nodig. Andersom is D30 naar Cw20 vaak net te krap op het minimum.

– Mortelsterkte verwarren met vloersterkte. Op een zak of in een productblad zie je vaak een C-klasse, zoals C20 of C25. Dat is de sterkte van de mortel in het lab. De Cw-klasse gaat over de vloer zoals die in het werk ligt. Door verwerking, verdichting en nabehandeling haalt een gesmeerde zandcementvloer in het werk meestal minder dan de mortel in het lab.

– Alleen naar druksterkte kijken. De vergelijkingstabel gaat uitsluitend over druksterkte. Voor zwevende vloeren of vloeren met vloerverwarming spelen ook dikte en buigtreksterkte mee. Daarvoor gelden andere regels.

Veelgestelde vragen

– Wat betekent Cw bij een dekvloer? Cw is de sterkteklasse van een cementgebonden dekvloer volgens NEN 2741:2008. Het getal is de gemiddelde druksterkte in N/mm² die de vloer in het werk moet halen.

– Hoe wordt de druksterkte gecontroleerd? Tijdens of na het leggen worden BRE Screed test uitgevoerd. Met behulp van valgewicht wordt de mate van indrukking van het vloeroppervlak bepaald. Het gemiddelde moet de Cw-waarde halen en geen enkel proefstuk mag onder 85% daarvan uitkomen.

– Welke CW-klasse is gebruikelijk in een woning? Voor de meeste woningen ligt de klasse tussen Cw7 en Cw16. Komt er een harde afwerking op, check dan wat de opdrachtgever als ondergrond eist.

– Bestaan er ook klassen boven Cw40? Ja, er zijn ook Cw50, Cw60, Cw70 en Cw80. Die passen niet op de schaal van deze tabel en worden vooral in zware industrie gebruikt. Voor die klassen wordt vaak beton gebruikt.

Twijfel je over de juiste klasse?

Hang de vergelijkingstabel in de bus of sla hem op in je telefoon. Dan heb je hem bij de hand als er weer een oud bouwbestek op tafel ligt. Download de tabel hieronder of neem contact op met Chemsta. We kijken graag met je mee welke zandcement dekvloer past bij jouw opdracht.